چگونه کودک را برای استفاده از غذای خانواده آماده کنیم ؟
تغذیه شیرخواران از دغدغه های والدین است، تا شش ماهگی شیر مادر بهترین و کامل ترین غذا برای شیرخوار به شمار می رود و همه نیازهای تغذیه ای شیرخوار را تامین می کند و تنها به مصرف قطره ویتامین A + D یا مولتی ویتامین نیاز است.
کارشناس مسئول بهداشت خانواده با اشاره به این که بعد از شش ماهگی نیازهای غذایی شیرخوار به تنهایی با شیر مادر تامین نمی شود، به مادران جوان توصیه کرد که غذای شیرخوار مغزپخت و نرم باشد و با استفاده از مخلوط کن و صاف کردن غذای کودک، فرآیند تغذیه کودک را مشکل و وقت گیر و امکان آلودگی غذا را بیشتر نکنند این عمل یادگیری کودک را نیز برای استفاده از غذای معمول خانواده به تاخیر می اندازد.
محققان اسپانیایی به مادران شیرده توصیه می کنند، به نوزادان خود هر روز در ساعت های مشخص شیر بدهند چون ترکیبات شیر مادر در طول روز تغییر می کند. این محققان مقاله ای را در این خصوص در نشریه" نورو ساینس نوتریشنال" منتشر کردند. در پژوهشی که روی نمونه های شیر مادر از 30 زن شیرده انجام شد، محققان 6 تا 8 نوبت در روز در ساعات مختلف، شیر این مادران را گرفته و مورد آزمایش قرار دادند. این تفاوت ها شامل تغییراتی در 3 نوکلوئید به نام های آدنوسین، گوآنوسین و یوسین بوده است.
1 - از کودکتان بخواهید پیش از خواب، دستشویی برود و در طول شب نیز برای تخلیه ادرار، او را بیدار کنید. این یکی از مهم ترین راههای جلوگیری از شب ادراری است.
2 - در طول روز مراقب کودک باشید که ادرار خود را برای ساعات طولانی نگه ندارد و در ساعت مشخصی به دستشویی برود.
وقتی کودک دچار اسهال و استفراغ میشود، مادر نباید به او شیر بدهد؟
نه، شیر مادر بهترین دارو برای عفونتهای گوارشی شیرخوار است. شیر مادر تنها مایعی است که کودک مبتلا به اسهال و استفراغ به آن نیاز دارد. البته در شرایط خاص و بحرانی که کودک آب زیادی از دست داده باشد، پزشک میتواند انواع مایعات خوراکی یا تزریقی را برای شیرخوار تجویز کند.
شیر مادر با داشتن همه مواد غذایی اصلی و حتی ریزمغذیها، ترکیبات دفاعی و بسیاری مواد دیگر از قبیل آنزیمها، هورمونهای مختلف و اسیدهای چرب غیراشباع، از سوی سازمان جهانی بهداشت، به عنوان کاملترین غذا برای شیرخواران معرفی شده است که مصرف آن، کودکان را در مقابل بسیاری از بیماریهای عفونی، تنفسی و گوارشی ایمن میکند.
فراوانند مادرانی که حاملگی خود را با وزن طبیعی شروع کرده و در انتهای دوران حاملگی با افزایش وزنی بیش از 20 کیلوگرم مواجه می شوند. مشکل وقتی حادتر می شود که این افزایش وزن پس از تولد نوزاد نه تنها کاهش نیافته بلکه بعضی از شما حتی چاقی بیشتر را پس از آن تجربه می کنید.
همه نهادهای دست اندرکار سلامتی معتقدند شیر مادر بهترین غذا برای نوزاد حداقل در شش ماه اول زندگی است. اگر مادر مایل بوده و شیرخوار نیز متقاضی باشد، شیردهی تا یک سالگی و حتی پس از آن ادامه خواهد یافت. برای آنکه مادر تازه زا به شیردهی تشویق شود، اقدامات ذیل توصیه می شود:
این اولین سوالی است که میتوانم قبل از خواندن این مقاله از شما بکنم، اگر که برای شما پسر یا دختر دار شدن هیچ فرقی باهم ندارند، لازم نیست که این مقاله را بخوانید زیرا در این مقاله تنها قصد داریم که به این موضوع برسیم که چگونه بر اساس انتخاب آگاهانهمان پسر یا دختر دار بشویم !
پس بازهم این سوال را از شما میپرسم، پسر میخواهید یا دختر ؟
Newsweek- برای تمامی زنان همواره پرسشهایی همچون نوع تغذیه مناسب و میزان اضافه وزن مطلوب در دوران حساس بارداری و پس از آن در مراحل شیردهی مطرح است.
سایت نیوزویک در مورد باید و نبایدهای رژیم غذایی در این دوران با دکتر «هایدی مورکوف» ، موءلف کتاب 500 صفحهای «در 9 ماه انتظار خوب بخورید»، گفتگویی انجام داده است.
نخوردن و نیاشامیدن در طول روز بعلت روزهداری و گرسنگی و تشنگی متعاقب آن این سئوال را برای خانمهای باردار مطرح میکند که آیا حین بارداری میتوان روزه گرفت؟ آیا به جنین آسیبی نخواهد رسید؟ آیا جنین رشد مناسبی خواهد داشت؟ این سئوالها در سطح وسیعی از جامعه ما مطرح است، با فرض تولد حدود یک میلیون نوزاد در سال و این که بیش از 75% از بارداریها مصادف با ماه رمضان است، میتوان نتیجه گرفت که سالیانه حدود750000 زن باردار ایرانی با این سئوالها مواجه هستند.سلامت جنین هنگام روزهداری مادر از دو جنبه تغذیه مادر و اختلال در سوخت و ساز بدن وی قابل بررسی است.
رشد بچه در دوره پیش دبستانی و دبستانی کند و یکنواخت میشود و به طور معمول تغییراتی در اشتها و غذا دارند که برای والدین نگران کننده است .در این سن کودکان کمتر از گذشته غذا می خورند زیرا سرعت رشدشان کمتر شده و به غذای زیادی نیاز ندارند.اشتهای خوب دوره نوزادی در سن پیش دبستانی تبدیل به یک اشتهای متوسط تا بد میشود که طبیعی است.اگر کودک کل وعده غذایش را هم نخورد والدین نباید شکایت کنند.بچه ها معده کوچکی دارند؛دادن وعده های کوچک غذایی بیشتر به جای 3 وعده، موفقیت آمیز تر است.در این دوران اشتهای کودک راهنمای خوبی برای دریافت انرژی و مواد مغذی است.
FTT یاناکفایتی رشد وضعیتی است که در بیشتر در کودکان زیر 2 سال رخ میدهد و عبارتست است از تاخیر یا توقف در رشد.تشخیص FTT با موارد زیر صورت می گیرد:
1- وزن زیر صدک 3 باشد.
2- وزن کمتر از 80% وزن ایده /ال باشد.
3- صدک وزن کودک به اندازه 2 صدک اصلی از صدک رشد استاندارد او اختلاف پیدا کند.
وضعیت سلامتی و تغذیه شما قبل از بارداری نه تنها توانایی شما را برای بارداری تحت تأثیر قرار می دهد بلکه روی سلامتی نوزاد و سلامتی خودتان بعد از بارداری نیز مؤثر می باشد. برای آنکه دوران بارداری و زایمان مطمئنی داشته باشید و سلامت خودتان و کودکتان حفظ شود، شما باید وزنتان را همیشه در محدوده نرمال نگه دارید، حتی زمانی که قصد دارید باردار شوید. اگر خوب تغذیه نکنید و دچار کمبود وزن باشید، ممکن است عادت ماهیانه تان قطع شده و توانایی بارداری را از دست بدهید. اگر در زمانی که دچار سوء تغذیه هستید باردار شوید ذخایر مواد مغذی تان برای شما و فرزندتان کافی نخواهد بود. برای آنکه کودکتان دچار ناهنجاری های مادرزادی، وزن کم درحین تولد و نارس بودن نشود لازم است که قبل از بارداری وضع تغذیه تان را اصلاح کنید.
ميزان قوت و قدرتي كه كودك از خوردن غذا به دست مي آورد انرژي نام دارد . تمام غذاهايي كه او مي خورد، به بدنش انرژي مي رساند. مواد غذايي مختلف داراي ميزان انرژي متفاوتي هستند. براي كودكان كم اشتها بهتر است، از مواد غذايي استفاده شود كه ميزان انرژي در حجم معين آنها نسبت به مواد غذايي ديگر بيشتر باشد. به اين معني كه مقدار كمي از آنها انرژي بيشتري داشته باشد.
دختر 4 ساله من، بسيار بي اشتهاست. خيلي كم غذا مي خورد و بيشتر در حال فعاليت است ، از لحاظ ظاهري كوچك به نظر مي رسد من نگران سلامتي او هستم، چه بايد بكنم؟
اين سؤالي است كه بسياري از مادران جوان دارند. اين مشكل تنها مربوط به مادران ايراني نيست. بسياري از مادران دنيا نمي دانند ، كدام غذا و به چه ميزان براي كودكشان مناسب است ، تا رشد او به خوبي صورت گيرد.
لاغري، يعني اين كه وزن بدن كسي از حد معمولي كمتر باشد.با اين حساب براي اينكه بفهميم چه كسي چاق است و چه كسي لاغر، نياز به اين داريم كه حد متوسط و معمولي وزن آدمها را در سنين مختلف بدانيم.در جدول پايين وزن طبيعي و معمولي بچههاي 9 تا 12ساله را نوشته ايم تا بينندگان كوچولوي سايت بدانند كه واقعاً چاق هستند يا لاغر و يا اين كه وزنشان طبيعي است.مثلاً اگر 9ساله باشيد و قد شما حدود 122 سانتيمتر باشد وزنتان بايد حدود 5/22 كيلوگرم باشد.
اكثر مواقع وقتي وزن كودكان زياد است و به عبارتي چاق هستند ، تا يك سن خاصي (مثلا 3 يا 4 سالگي) براي همه دوست داشتني جلوه مي كنند. اما اگر يك كودك 8 يا 10 ساله چاق باشد ، ديگر چندان خوشايند نيست و والدين سعي دارند به هر نحوي كه شده وزن او را به حالت متعادل درآورند. متاسفانه والدين از زماني كه فرزندشان بسيار كوچك است ، اقدام نمي كنند و بعد سعي دارند با تلاش زياد او را لاغر كنند. فكر مي كنيد پدر و مادرها چقدر در كاهش وزن كودك موثرند؟ متخصصان تغذيه معتقدند اگر مي خواهيد كودكان وزن كم كنند ، بهتر است درمان را روي والدين متمركز كنيد. برپايه تحقيقات انجام شده ، والدين هستند كه مي توانند محيطي فراهم كنند تا كودك با حمايت كافي وزن كم كند يا برعكس ، وزن او روز به روز افزايش يابد. رفتارهايي كه والدين از خود نشان مي دهند بسيار مهم است.
تغذيه با شير مادر، وسيله اى براى ارتقا سلامت مادر و كودك است
يك متخصص اطفال مي گويد : تغذيه با شير مادر ميتواند وسيله اى براى ارتقا سلامت مادر و كودك باشد. دكتر "حسن رهنما" روز يكشنبه به مناسبت روز شير مادر درگفت وگوى اختصاصي با خبرنگار علمي ايرنا افزود : مادر با تغذيه كودك با شير خود، ميتواند خطر خونريزىهاى بعد از زايمان ، انواع بيمارىهاى عفوني، سرطان هاى پستان و تخمدان ، كم خوني فقرآهن و حتي مرگ را كاهش ميدهد. وى همچنين تغذيه با شير مادر براى كودك را عامل حياتي براى پيشگيرى ازاسهال، بيمارىهاى تنفسي مانند ذات الريه ، عفونت هاى گوشي و مجارى ادرارى ذكركرد. وى گفت : تغذيه ى نوزاد با شير مادر، خطر ابتلا به چاقي را تا يك سوم در دوران كودكي كاهش ميدهد و اثرات مفيدى در زندگي آتي و دوران بزرگسالاني او به همراه خواهد داشت . وى افزود : اگر مادران كودكان را با شير خود تغذيه كنند ميزان چاقيهاى بزرگسالي در نسلهاى آينده بين ۱۰ تا۱۵ درصد كاهش خواهد يافت . وى همچنين گفت : علاوه بر ارزش غذايي، مهمترين مزيت شير مادر ارتباط بين كودك و مادر است ، به طورى كه شيردهي در آغوش مادر در تكوين شخصيت كودك تاثير به سزايي دارد.
تغذيه انحصارى با شير مادر يكي از روشهاى موثر در تامين سلامت است كه امروزه در جوامع مختلف براى گسترش آن تبليغات وسيعي انجام مي شود. همچنين برخي از متخصصان بر اين باورند كه تغذيه كودك با شير مادر علاوه بر منافع تغذيه اى و بهداشتي از لحاط رواني كودك را سرشار از عشق و محبت مي كند و به مادر آرامش بيشترى مي دهد. برخي كارشناسان معتقدند : تغذيه انحصارى با شير مادر در شش ماه اول زندگي براى رشد و تكامل كودك از اهميت ويژه اى برخوردار است . اين گروه مي گويند : استمرار در تغذيه با شير مادر در تامين سلامت كودك در آينده و سرعت بخشيدن به بهبودى مادر پس از زايمان موثر است . يكي از كارشناسان كودك مركز بهداشت فارس در گفتگو با ايرنا اظهار داشت در مدت تغذيه انحصارى با شير مادر ،كودك نياز به مصرف هيچگونه ماده غذاييو حتي آب ندارد و و اين تغذيه براى كودك كافي است .
مننژيت و عفونت هاى روده اى در غذاى نوزاد را بهتر بشناسيم
بيشتر مادران در سراسرجهان كمتر نسبت به وجود خطرات ناشي از وجود باكترى هاى موجود در غذاى كودك (شير خشك و غذاهاى كمكي ) خود آشنا هستند وهمين امر نيز يكي از عوامل اصلي در بروز بيمارى هاى مختلف مننژيت و عفونت هاى روده اى شايع در بين كودكان است . طرح اين مقوله جديد درمساله بهداشت كودك باعث شده ، كه محققين و پزشكان آلماني نيز به بررسي ميزان باكترى ها در غذاى كودك بويژه شيرخواران توجه جدى نمايند.